Welke gemeente heeft de meeste molens

Nederland staat natuurlijk wereldwijd bekend om z'n molens. Maar welke gemeente heeft er nou eigenlijk de meeste? Het antwoord is niet zo simpel als je denkt. Het hangt er helemaal vanaf of je naar absolute aantallen kijkt, of naar de dichtheid per vierkante kilometer. In absolute aantallen staat Schiedam bovenaan, vooral door die beroemde Schiedamse molens die gebruikt worden voor de jeneverindustrie. Maar als je naar het totale plaatje kijkt, dus poldermolens en korenmolens meerekent, dan is Molenlanden een flinke concurrent. Die gemeente in de Alblasserwaard heeft niet alleen de naam 'Molenlanden', maar ook een megaconcentratie aan historische windmolens.

Volgens de laatste tellingen van de Nederlandse Molendatabase heeft Schiedam 6 stadswindmolens. Dat is één van de hoogste aantallen in een stedelijk gebied. Maar in Molenlanden staan er meer dan 20, verspreid over het platteland. En dat maakt Molenlanden dus de absolute koploper wat betreft totaal aantal molens. Andere gemeenten met veel molens zijn Kinderdijk (onderdeel van Molenlanden) en de Zaanstreek (Zaandstad).

Belangrijk om te weten: de tellingen zijn niet altijd honderd procent exact. Sommige molens zijn particulier bezit of niet meer operationeel. De Nederlandse Molenstichting houdt een register bij, maar er kunnen lokale verschillen zitten. Voor de meest actuele stand van zaken kun je het beste de officiële website van de Nederlandse Molendatabase of Vereniging De Hollandsche Molen checken.

Welke gemeente in Nederland heeft de meeste windmolens?

De gemeente met de meeste windmolens is Molenlanden. Deze Zuid-Hollandse gemeente telt maar liefst 22 molens. De meeste zijn historische poldermolens. De bekendste cluster is natuurlijk Kinderdijk, een UNESCO-werelderfgoedlocatie met 19 molens die het water uit de Alblasserwaard pompen. Daarnaast heeft de gemeente ook een paar korenmolens in dorpen als Nieuwpoort en Brandwijk.

Schiedam volgt op de tweede plaats met 6 stadswindmolens. Die zijn uniek vanwege hun hoogte (tot 33 meter) en hun functie voor de jeneverproductie. Zaanstad heeft ook een aardig aantal, met name de Zaanse Schans met 5 werkende molens. In totaal telt de gemeente er 11. Alphen aan den Rijn en Rotterdam hebben elk ook meer dan 10 molens, waaronder die van Kinderdijk en de Krimpenerwaard.

Het aantal molens per gemeente verandert soms door restauraties of nieuwe toevoegingen. De meest recente telling van 2024 laat zien dat Molenlanden nog steeds de koploper is. Schiedam en Zaanstad volgen.

Hoeveel molens heeft de gemeente Schiedam?

Schiedam heeft 6 historische windmolens. Allemaal stadswindmolens die granen malen voor de jeneverindustrie. Het zijn De Walvisch, De Noord, De Vrijheid, De Drie Koornbloemen, De Nieuwe Palmboom en De Kameel. Er zijn ook een paar elektrische maalderijen, maar die vallen niet onder de traditionele windmolens.

De molens van Schiedam zijn de hoogste ter wereld. Torenhoogtes van 33 meter en wieken tot 26 meter lang. Ze worden nog steeds gebruikt voor commerciële doeleinden, zoals het malen van rogge en tarwe voor jenever. Het is een belangrijke toeristische trekpleister – duizenden bezoekers per jaar.

Met 6 molens is Schiedam de gemeente met de meeste stadswindmolens in Nederland. Maar in absolute aantallen wordt het overtroffen door Molenlanden (22) en Zaanstad (11).

Wat is de gemeente met de meeste poldermolens?

Molenlanden heeft de meeste poldermolens, vooral door de Kinderdijkse molens. Die 19 poldermolens zijn UNESCO-werelderfgoed en werden in de 18e eeuw gebouwd om water uit de laaggelegen polders te pompen. Daarnaast zijn er nog 3 andere poldermolens in Groot-Ammers en Streefkerk.

Poldermolens zijn speciaal ontworpen om water te verplaatsen en het land droog te houden. Ze zijn anders dan koren- of industriemolens. Molenlanden heeft gewoon de hoogste concentratie van deze watermolens. Andere gemeenten met veel poldermolens zijn Alphen aan den Rijn (Krimpenerwaard) en Rotterdam (Prins Alexanderpolder).

Het aantal poldermolens is de laatste decennia stabiel gebleven. Sommige zijn gerestaureerd of omgebouwd tot woningen. Maar Molenlanden blijft de onbetwiste leider.

Welke provincie heeft de meeste molens?

Zuid-Holland. Volgens de database telt die provincie meer dan 200 molens. Verspreid over Molenlanden, Schiedam, Alphen aan den Rijn, Rotterdam en Leiden. Logisch eigenlijk, gezien de historische waterbeheersing in die laaggelegen provincie. Veel poldermolens nodig.

Noord-Holland volgt met ongeveer 150 molens. Denk aan de Zaanse Schans, de Beemster en de Waterlandse regio. Friesland heeft ook een flink aantal, vooral door de Fryske mole (Friese molens) voor waterbeheer en korenmalen. Utrecht en Gelderland hebben minder, maar wel een paar opmerkelijke.

Het aantal per provincie verandert niet snel. De meeste molens zijn beschermd als rijksmonument. Zuid-Holland blijft koploper door die historische noodzaak van waterbeheer in de polders.

Overzicht van gemeenten met de meeste molens

Veelgestelde vragen over molens in Nederlandse gemeenten