Hoe weet ik aan welke kant van een rode of groene boei ik moet staan

Veilig varen begint met het snappen van die rode en groene dingen in het water. Klinkt simpel, maar er is een addertje onder het gras. De hoofdregel: als je vanaf zee een haven of rivier op vaart, moeten rode boeien aan je rechterkant (stuurboord) staan, groene aan je linkerkant (bakboord). Draai je de boeg om, richting zee? Dan is het precies andersom – groen rechts, rood links.

Dit systeem heet internationaal IALA A, en de meeste Europese landen, Afrika, Australië en een groot deel van Azië gebruiken het. Maar let op – in Amerika en een paar andere plekken hanteren ze IALA B, waar de kleuren letterlijk omgewisseld zijn. Voor ons Nederlandse water is IALA A gewoon de standaard.

Wat is de gouden regel voor rode en groene boeien?

De gouden regel? Onthoud dit ezelsbruggetje: "Rood aan stuurboord bij terugkeer." Dus als je van zee een haven of rivier op vaart – landinwaarts dus – dan moeten rode boeien aan je rechterkant staan. Groene boeien horen dan links. Ga je de andere kant op, de zee op? Dan is het omgekeerd: rood links, groen rechts.

Hoe herken ik het verschil tussen IALA A en IALA B?

Je moet écht weten welk systeem er in jouw vaargebied geldt. In IALA A – Europa, Afrika, Australië, Azië – is rood rechts bij het opvaren. In IALA B – Noord- en Zuid-Amerika, Japan, Filipijnen – is groen rechts bij het opvaren. Kijk altijd even op je zeekaart of check de lokale regels voordat je vertrekt. Hier in Nederland en België is het gewoon IALA A.

Wat betekenen de toptekens op boeien?

Boeien hebben niet alleen kleuren, maar ook van die tekens bovenop. In IALA A heeft een rode boei – dat is de bakboordkant als je opvaart – een cilindervormig topteken. Een groene boei – stuurboordkant – heeft een kegelvormig topteken, punt naar boven. Handig bij slecht zicht of als je de kleur niet goed kunt zien, weet je het zo nog.

Hoe navigeer ik bij een splitsing of kruising van vaargeulen?

Bij splitsingen of kruisingen gebruiken ze speciale boeien. Een "preferred channel" boei heeft rode en groene strepen. Als de bovenste streep rood is, ligt de diepere vaargeul aan de bakboordkant – links van de boei. Is de bovenste streep groen? Dan ligt de voorkeursgeul aan stuurboord – rechts. De toptekens – cilinder of kegel – vertellen je hetzelfde verhaal.

Wat als ik geen boeien zie of twijfel?

Twijfel je? Of zie je niks? Vaar dan rustig en pak je elektronische spullen erbij – plotter, kaartplotter, of een ouderwetse papieren zeekaart. Boeien kunnen verschuiven door storm of ijs, of ze zijn gewoon defect. Vertrouw er nooit blind op; gebruik ze altijd samen met een actuele kaart en je logboek.

Checklist voor veilig varen langs boeien

• Ken uw systeem: Weet of je in IALA A of IALA B zit.
• Gebruik de regel: Rood aan stuurboord bij opvaren (IALA A).
• Controleer toptekens: Cilinder = rood (bakboord), kegel = groen (stuurboord).
• Let op splitsingen: Gestreepte boeien geven de voorkeursgeul aan.
• Combineer met kaart: Boeien zijn een hulpmiddel, niet je enige bron.
• Houd afstand: Vaar er niet te dicht langs; ze staan vaak bij ondieptes.

Veelgestelde vragen (FAQ)