Wat is de oudste watermolen van Nederland

De oudste watermolen van Nederland die nog steeds bestaat? Dat is de Oliemolen in het dorpje Bruchem, in Limburg – gemeente Zaltbommel eigenlijk. Hij wordt ook wel de Bruchemse Watermolen genoemd. Gebouwd in de 13e eeuw, en men schat rond 1240. Dat maakt hem de alleroudste die nog draait. Hij ligt aan de Groote Wetering en is een typische oliemolen – bedoeld om olie te persen uit dingen als lijnzaad en koolzaad. Het ding is een rijksmonument, en hoewel hij niet meer commercieel draait, wordt hij nog gebruikt voor lessen en demonstraties. Best bijzonder.

Hoe oud is de oudste watermolen van Nederland?

Ongeveer 780 jaar oud, die Oliemolen in Bruchem. De eerste keer dat hij genoemd wordt, is in 1240, maar eerlijk gezegd denk ik dat er misschien al eerder een watermolen op die plek stond. Door de eeuwen heen is hij vaker verbouwd en opgeknapt, maar de kern en dat waterrad zijn nog origineel. Daardoor is het een van de best bewaarde middeleeuwse watermolens die we in Nederland hebben.

Waar staat de oudste watermolen van Nederland?

In Bruchem, een klein dorp in Limburg, niet ver van Roermond. Precies aan de Groote Wetering, een beek die de molen van water voorziet. Je kunt er makkelijk komen, en een stichting beheert het – ze zetten zich in voor het behoud van ons cultureel erfgoed. Wandelaars en fietsers die de Limburgse natuur en geschiedenis willen ontdekken, komen er graag. Het is een mooi doel voor een dagje uit.

Wat voor type watermolen is de oudste van Nederland?

Het is een oliemolen, dus hij werd gebruikt om olie uit zaden te persen. Dat type is vrij zeldzaam in Nederland, want de meeste watermolens waren voor het malen van graan (korenmolens) of het zagen van hout (zaagmolens). De Oliemolen heeft een groot waterrad dat draait op de stroming van de Groote Wetering. Dat rad drijft een mechanisme aan dat de zaden vermaalt en perst. En hij werkt nog volledig – bezoekers krijgen regelmatig demonstraties te zien.

Hoe werkt een watermolen?

Simpel gezegd: een watermolen gebruikt de energie van stromend water. Het waterrad wordt door de stroming in beweging gebracht, en via een as en tandwielen drijf je dan de molenstenen of andere mechanieken aan. Bij de Oliemolen gaat die energie naar een zware stamper die de zaden fijnstampt. Daarna wordt de olie eruit geperst met een hydraulische pers. Het hele proces is mechanisch, geen elektriciteit nodig – best duurzaam eigenlijk.

Wat zijn de andere oude watermolens in Nederland?

Naast de Oliemolen in Bruchem zijn er nog een paar oude watermolens die de moeite waard zijn:

• De Volmolen in Epen (Limburg): 17e-eeuws, gebruikt voor het vollen van laken.
• De Fransche Molen in Arcen (Limburg): 18e-eeuws, nog steeds actief voor het malen van graan.
• De Oliemolen in Heel (Limburg): 16e-eeuws, ook een oliemolen.
• De Watermolen van Rottum in Friesland: 19e-eeuwse poldermolen die water uit de polder maalt.

Maar geen van deze haalt het bij de Oliemolen in Bruchem – die is met z'n 780 jaar gewoon de oudste.

Wat is de geschiedenis van de oudste watermolen?

De Oliemolen werd voor het eerst genoemd in 1240 in een document van de Abdij van Roermond. De abdij was eigenaar, en ze gebruikten hem om olie te persen voor de monniken en de lokale bevolking. In de loop der eeuwen wisselde hij vaak van eigenaar en werd hij meerdere keren gerestaureerd. In de Tweede Wereldoorlog liep hij schade op, maar hij werd later weer opgebouwd. Sinds 1975 is het een rijksmonument, beheerd door een stichting. Nog steeds draait hij, vooral voor educatieve doeleinden.

Kan ik de oudste watermolen bezoeken?

Ja, dat kan, maar wel op afspraak. Hij is niet elke dag open, maar in de zomermaanden worden er vaak rondleidingen gegeven. Je kunt dan binnen kijken, het waterrad in actie zien, en alles leren over het oliepersen. Er is ook een kleine expositie over de geschiedenis van de molen en watermolens in Limburg. Voor openingstijden kun je het beste contact opnemen met de VVV of de stichting die hem beheert.

Wat is het belang van de oudste watermolen voor Nederland?

De Oliemolen is niet alleen de oudste watermolen, maar ook een belangrijk cultureel en historisch monument. Hij laat zien hoe waterkracht al eeuwen wordt gebruikt voor industriële doeleinden. Het is een symbool van de technische en innovatieve geest van de middeleeuwen, en hij draagt bij aan het behoud van ons erfgoed. Plus, hij trekt toeristen aan, wat de lokale economie een beetje helpt.

Veelgestelde vragen over de oudste watermolen