Hoeveel jachthavens zijn er in Nederland

Nederland en water, dat is nogal een verhaal. Iedereen die wel eens een bootje heeft gehad of erover droomt, vraagt zich af: hoeveel plekken zijn er eigenlijk om aan te leggen? Volgens de laatste cijfers van de ANWB, het CBS en HISWA-RECRON zitten we ergens tussen de 1.650 en 1.700 jachthavens. Dat klinkt veel, en dat is het ook. Van die kleine, knusse plekjes waar je alleen een steiger hebt tot van die enorme complexen waar je bijna verdwaalt tussen de faciliteiten.

Waarom is het aantal jachthavens in Nederland zo hoog?

Simpel gezegd: we hebben het water gewoon. Met meer dan 5.000 kilometer aan bevaarbare rivieren, kanalen en meren is Nederland in feite één groot speelparadijs voor booteigenaren. De Waddenzee, de Friese meren, de grote rivieren... het zit er allemaal in. En omdat je nooit ver van huis een plek kunt vinden om je boot neer te leggen, wordt varen ineens een stuk aantrekkelijker. Die dichtheid aan havens zorgt ervoor dat iedereen - of je nu in de stad woont of op het platteland - makkelijk het water op kan.

Wat is het verschil tussen een jachthaven en een ligplaats?

Nou, daar zit nogal een verschil in. Een officiële jachthaven heeft doorgaans voorzieningen zoals wc's, douches, stroom en water, en vaak ook iemand die de boel beheert – een havenmeester of zoiets. Een ligplaats daarentegen is vaak niet meer dan een steiger of een plekje langs de kant, zonder al die extra's. Die 1.650 tot 1.700 locaties zijn de echte havens. Maar als je alle simpele aanlegplekken en steigertjes meetelt, kom je al snel uit op 2.500 tot 3.000 plekken waar je je boot kwijt kunt. Houd daar maar rekening mee.

Hoeveel ligplaatsen zijn er in totaal in de Nederlandse jachthavens?

Dit is misschien wel interessanter dan het aantal havens zelf. Het CBS en HISWA-RECRON zeggen dat er zo'n 250.000 tot 260.000 ligplaatsen zijn voor pleziervaartuigen. Dat aantal is de laatste jaren redelijk stabiel gebleven, al zie je wel dat de vraag naar grote plekken voor jachten van meer dan 10 meter een beetje toeneemt. En geloof het of niet, gemiddeld is zo'n 85% tot 90% van die plekken bezet. Er is dus niet heel veel ruimte over.

Welke provincie heeft de meeste jachthavens?

Friesland, zonder twijfel. Die provincie staat erom bekend, en niet voor niets – de Friese Meren zijn gewoon geweldig om op te varen. Ook Flevoland (met het IJsselmeer en de Randmeren) en Noord-Holland (met het Noordzeekanaal en de plassen) scoren hoog. Hier een overzicht, gebaseerd op ANWB-gegevens, van hoe het ongeveer verdeeld is:

Hoe ontwikkelt het aantal jachthavens zich?

Eerlijk gezegd blijft het aantal de laatste tien jaar aardig gelijk. Er worden af en toe nieuwe havens gebouwd, maar dat gaat langzaam. De echte groei zit hem in het verbeteren van wat er al is – denk aan walstroom, zonnepanelen, en schoner water. Duurzaamheid is het toverwoord. Voor de toekomst verwacht ik dat het aantal havens een beetje kan dalen, omdat sommige worden omgebouwd tot iets anders, maar het aantal ligplaatsen blijft waarschijnlijk gelijk of stijgt zelfs een beetje, omdat ze de ruimte slimmer gebruiken.

Checklist: Waar moet je op letten bij het kiezen van een jachthaven?

• Ligging: Past de haven bij de routes die je vaart? Wil je makkelijk weg?
• Faciliteiten: Zijn er douches, stroom, water en wifi? Soms is er ook een wasserette.
• Veiligheid: Voel je je veilig? Denk aan camera's, een havenmeester en goede verlichting.
• Diepgang: Past je boot er wel in, vooral bij laag water?
• Service: Is er een werf in de buurt voor onderhoud of een reparatie?
• Kosten: Wat betaal je per jaar? En zijn er extra kosten voor stroom, water of toeristenbelasting?
• Duurzaamheid: Gebruiken ze walstroom of zonnepanelen?
• Bereikbaarheid: Kun je er makkelijk komen met de auto, trein of fiets?

Veelgestelde vragen over jachthavens in Nederland