Hoe veegden zeelieden hun billen af
Het antwoord op die vraag is nogal simpel en best wel grof. In de tijd van die grote zeilschepen, zeg maar van de 16e tot de 19e eeuw, was hygiëne aan boord echt een ramp. Zeelieden hadden geen wc-papier. De meestgebruikte methode was een “oude lijn” of een “kous”. Een stuk touw dat over de reling hing, nat van het zeewater, en daarmee veegden ze zich schoon na het poepen. Het touw gooiden ze daarna terug in zee om te spoelen. Een andere manier, nog viezer, was een oude lap of een stuk zeildoek. Vaak deelden ze dat. Rijke officieren hadden soms een eigen spons aan een stokje.
Privacy was er ook niet echt. De toiletten, “plees” of “hekken” genoemd, zaten vaak in de boeg van het schip (het “zijkasteel”) of aan de zijkant. Zeelieden zaten op een plank met een gat, boven het open water. Vegen ging snel en met wat er was: zeewier, mos, oude kleren, of gewoon de hand (die ze daarna in zee spoelden). Pas in de 19e eeuw kwam er meer aandacht voor hygiëne en werd papier (krantenpapier of speciaal scheepspapier) gebruikelijker, maar dat was een luxe.
Wat gebruikten zeelieden in plaats van toiletpapier?
Zeelieden gebruikten van alles, het hing ervan af wat er was en hun rang. De meest voorkomende dingen waren:
- Oude lijn (touw): Het meest iconische. Een stuk touw, vaak nat, dat over de reling hing. Ze veegden ermee en gooiden het terug in zee.
- Kous of oude lap: Versleten kledingstukken werden hergebruikt. Vaak deelden ze dit, wat ziektes verspreidde.
- Zeewier of mos: Als het schip in de buurt van de kust was, gebruikten ze dit. Natuurlijk en.
- Spons aan een stokjestrong> Voor officieren of kapiteins. Luxe. De spons doopten ze in een emmer zeewater en gebruikten hem.
- De hand: In noodgevallen of voor de laagste bemanning was dit de enige optie. Daarna spoelden ze hun hand in zee.
Hoe hygiënisch was het aan boord van een zeilschip?
De hygiëne was over het algemeen slecht. Dit had grote gevolgen voor de gezondheid van de bemanning. De combinatie van slechte voeding, gebrek aan schoon water en gedeeld veegmateriaal leidde tot veel ziektes.
| Probleem | Gevolg |
|---|---|
| Gedeelde veeglappen en touwen | Verspreiding van dysenterie, tyfus en huidinfecties. |
| Gebrek aan schoon water | Handen werden niet gewassen, wat leidde tot diarree en braken. |
| Toiletten boven water | Vuil spoelde direct in zee, maar bij kalm weer hing de stank. |
| Ratten en ongedierte | Droegen ziektes over en besmetten voedsel en veegmateriaal. |
Wat waren de toiletten op een schip in de 18e eeuw?
De toiletten, ook wel “plees” of “hekplees” genoemd, waren primitief. Ze zaten meestal aan de boeg (voorkant) van het schip, in het “zijkasteel” of op een open platform. Een simpele houten plank met een gat, direct boven het water. Geen deur of schot; zeelieden moesten in het openbaar hun behoefte doen. Dat gebrek aan privacy was vernederend en maakte vegen snel en onhandig. De kapitein had vaak een eigen, afgesloten plee in zijn kajuit, maar ook die was niet meer dan een houten kist met een emmer.
Wanneer werd toiletpapier ingevoerd op schepen?
Toiletpapier zoals we dat kennen, werd pas in de late 19e eeuw algemeen. De eerste commerciële toiletrollen kwamen in 1857 op de markt in de Verenigde Staten. Op schepen duurde het nog langer. In de 19e eeuw gebruikten zeelieden vaak krantenpapier of oude zeekaarten. Pas in de 20e eeuw, met betere sanitaire voorzieningen, werd toiletpapier standaard aan boord. Daarvoor was het een luxe die alleen voor officieren was weggelegd.
Checklist: Wat had een zeeman nodig voor zijn hygiëne?
- Een eigen lap of doek: Het beste was om een eigen stuk stof te hebben, maar dat was zelden het geval.
- Zeep: Zeep was schaars en duur. Zeelieden maakten vaak hun eigen zeep van as en vet.
- Zeewater: Het enige ruime schoonmaakmiddel. Het was zout, maar beter dan niets.
- Een emmer: Voor het spoelen van de handen of het veegmateriaal.
- Een schone kous: Als reserve voor het vegen.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Waarom gebruikten zeelieden een touw in plaats van papier?
Papier was duur, schaars en verging snel in de vochtige omgeving van een schip. Touw was sterk, herbruikbaar en altijd voorhanden. Het was de meest praktische oplossing.
Was het gebruik van een gedeeld touw niet onhygiënisch?
Ja, zeer onhygiënisch. Het leidde tot de verspreiding van ziektes zoals dysenterie. Zeelieden probeerden het touw in zee te spoelen, maar dat verwijderde niet alle bacteriën.
Hoe veegden vrouwen op schepen zich af?
Vrouwen waren zeldzaam aan boord van zeilschepen. Als ze er waren, gebruikten ze dezelfde methoden als mannen: oude lappen, touw of een spons. Ze hadden vaak iets meer privacy in een eigen hut.
Wat gebeurde er met het veegmateriaal na gebruik?
Touwen en lappen werden overboord gegooid of in een emmer met zeewater gespoeld. Soms werden ze hergebruikt. Vaste materialen zoals zeewier werden direct overboord gegooid.
Korte samenvatting
- Het belangrijkste hulpmiddel: Zeelieden gebruikten een nat stuk touw (oude lijn) dat over de reling hing.
- Gebrek aan hygiëne: Gedeeld veegmateriaal leidde tot ziektes zoals dysenterie.
- Toiletten in de boeg: De plees waren open, boven water, en boden geen privacy.
- Evolutie van materialen: Van touw en lappen naar krantenpapier en uiteindelijk modern toiletpapier in de 20e eeuw.